برای افتادن دندان شیری چه باید کرد؟
افتادن دندان های شیری یکی از نقاط عطف مهم در رشد هر کودکی است که نشان دهنده شروع مرحله ای جدید در تکامل دهان و دندان اوست. این فرآیند طبیعی، سوالات و نگرانی های زیادی را برای والدین به همراه دارد مثلا برای افتادن دندان شیری چه باید کرد؟ به منظور کمک به کودکان در این مسیر میتوانید آنها را تشویق به حرکت دادن دندان و مصرف غذاهای سفت و ترد کنید.
دندان های شیری، که به آن ها دندان های اولیه نیز گفته می شود، نقش حیاتی در جویدن، صحبت کردن و حفظ فضای لازم برای رویش دندان های دائمی دارند. این دندان ها در حدود ۶ ماهگی شروع به رویش می کنند و تا سنین ۱۲-۷ سالگی، با فرآیندی طبیعی و تدریجی، جای خود را به دندان های دائمی می دهند. در این میان،
فرآیند افتادن دندان شیری و راهکارهای مناسب
برای والدین ضروری است تا بتوانند به بهترین شکل ممکن، این دوره را برای کودکان خود مدیریت کنند.
به طور معمول، زمان و ترتیب افتادن دندان های شیری الگوی خاصی دارد. بیشتر کودکان در حدود ۶ سالگی شروع به از دست دادن دندان های پیشین فک پایین می کنند. این فرآیند معمولاً با تحلیل رفتن ریشه دندان شیری توسط دندان دائمی که در حال رشد در زیر آن است، آغاز می شود. وقتی ریشه کاملاً جذب شد، دندان شیری لق شده و در نهایت می افتد. این چرخه طبیعی تا سن ۱۲ سالگی برای تمام ۲۰ دندان شیری ادامه می یابد.
اما گاهی اوقات دیر افتادن دندان شیری می تواند نگران کننده باشد و نیاز به مراجعه به دندانپزشک متخصص کودکان پیدا کند. عواملی مانند عدم وجود دندان دائمی در زیر دندان شیری، جوش خوردن دندان به استخوان فک (آنکیلوز)، عفونت، برخی بیماری ها، عوامل ژنتیکی، مشکلات تغذیه ای یا کمبود ویتامین D و کلسیم، و نقص هورمون رشد می توانند باعث تأخیر در افتادن دندان شیری شوند. در چنین شرایطی، دندانپزشک با معاینه و در صورت لزوم رادیوگرافی، علت را تشخیص داده و راهکار مناسب را ارائه می دهد.

جدول زمان بندی تقریبی افتادن دندان های شیری
|
نوع دندان شیری |
موقعیت در فک |
سن تقریبی افتادن |
دندان جایگزین (دائمی) |
|
دندان های پیشین مرکزی (جلویی) |
فک پایین و بالا |
۶ تا ۷ سالگی |
پیشین مرکزی دائمی |
|
دندان های پیشین جانبی (کناری) |
فک پایین و بالا |
۷ تا ۸ سالگی |
پیشین جانبی دائمی |
|
دندان های آسیاب اول |
فک پایین و بالا |
۹ تا ۱۱ سالگی |
آسیاب کوچک اول (پرمولر) |
|
دندان های نیش |
فک پایین و بالا |
۹ تا ۱۲ سالگی |
نیش دائمی |
|
دندان های آسیاب دوم |
فک پایین و بالا |
۱۰ تا ۱۲ سالگی |
آسیاب کوچک دوم (پرمولر) |
راهکارهای مؤثر برای کمک به افتادن دندان شیری لق
وقتی دندان شیری کودک لق می شود، والدین می توانند با رعایت نکاتی، به فرزندشان در گذراندن این مرحله کمک کنند:
- تشویق به حرکت دادن دندان: به کودک اجازه دهید تا با زبان یا انگشتان تمیز خود به آرامی دندان لق شده را تکان دهد. این کار به تسریع فرآیند طبیعی افتادن کمک می کند.
- مصرف غذاهای سفت و ترد: خوردن میوه های ترد مانند سیب، هویج یا نان تست می تواند به لق شدن بیشتر دندان شیری و افتادن طبیعی آن کمک کند. البته باید مراقب بود که این کار با فشار زیاد و آزار کودک همراه نباشد.
- استفاده از گاز استریل: اگر دندان بسیار لق شده و آویزان است، می توانید با یک گاز استریل تمیز، دندان را به آرامی به جلو و عقب حرکت دهید. اگر دندان به راحتی جدا شد، آن را بردارید. در غیر این صورت، نیازی به زور زدن نیست و باید چند روز دیگر صبر کرد.
- شستشو با آب نمک: در صورت وجود درد یا خونریزی خفیف پس از افتادن دندان، شستشوی دهان با محلول آب نمک ولرم (نصف قاشق چای خوری نمک در یک لیوان آب گرم) می تواند به کاهش التهاب و جلوگیری از عفونت کمک کند.
- صبر کردن: بهترین و طبیعی ترین راه این است که اجازه دهید دندان شیری خودش بیفتد. بدن کودک به گونه ای طراحی شده که این فرآیند را به طور خودکار و بدون نیاز به دخالت زیاد انجام دهد.
کشیدن دندان شیری

معمولاً توصیه می شود که دندان های شیری به صورت طبیعی بیفتند. کشیدن زودهنگام دندان شیری می تواند باعث مشکلاتی مانند برهم خوردن فضای لازم برای رویش دندان دائمی و در نتیجه کج شدن دندان ها شود. با این حال، در برخی موارد، کشیدن دندان شیری توسط دندانپزشک ضروری می شود. برای تشخیص دقیق و انجام این کار، مراجعه به یک متخصص دندانپزشک کودکان خوب در مشهد یا یک فوق تخصص دندانپزشکی کودکان در مشهد اهمیت بسیار زیادی دارد (به منظور پیدا کردن بهترین دندانپزشکی کودکان مشهد روی مشهد چی کجا کلیک کنید):
- دندان دائمی در حال رویش، اما دندان شیری نیفتاده: گاهی دندان دائمی پشت دندان شیری شروع به رویش می کند و دو ردیف دندان در دهان کودک دیده می شود. در این حالت، برای جلوگیری از کج شدن دندان دائمی، کشیدن دندان شیری الزامی است.
- عفونت شدید یا درد مزمن: اگر دندان شیری به دلیل پوسیدگی شدید دچار عفونت شده و با درمان های ترمیمی بهبود نمی یابد یا درد زیادی ایجاد می کند که قابل کنترل نیست، کشیدن آن ضروری است.
- آسیب دیدگی شدید دندان: در مواردی که دندان شیری بر اثر ضربه شدید شکسته یا آسیب جدی دیده و امکان ترمیم آن وجود ندارد.
دندانپزشک متخصص کودکان با استفاده از بی حسی موضعی و ابزارهای مخصوص، دندان شیری را بدون درد برای کودک خارج می کند. پس از کشیدن دندان، ممکن است کمی خونریزی رخ دهد که با گاز استریل قابل کنترل است. مراقبت از محل کشیدن دندان برای جلوگیری از عفونت بسیار مهم است.
عوارض و نگرانی ها در مورد افتادن دندان شیری

اگرچه افتادن دندان شیری یک فرآیند طبیعی است، اما برخی عوارض دیر افتادن دندان شیری ییا کشیدن نادرست آن ممکن است رخ دهد:
- خونریزی: پس از افتادن یا کشیدن دندان، کمی خونریزی طبیعی است. اگر خونریزی شدید یا طولانی مدت بود، باید به دندانپزشک مراجعه کرد.
- درد: فرآیند طبیعی افتادن دندان معمولاً بدون درد است. اگر کودک درد شدیدی تجربه می کند، ممکن است نشانه ای از عفونت یا مشکل دیگر باشد.
- عفونت: عدم رعایت بهداشت پس از افتادن یا کشیدن دندان، می تواند منجر به عفونت لثه شود که با قرمزی، ورم و درد همراه است.
- کج شدن دندان های دائمی: اگر دندان شیری زودتر از موعد بیفتد (مثلاً به دلیل ضربه) یا دیرتر از موعد باقی بماند و فضای لازم برای دندان دائمی از بین برود، دندان دائمی ممکن است کج یا نابجا رویش کند.
- قورت دادن دندان شیری: این اتفاق نادر است و معمولاً جای نگرانی ندارد، زیرا دندان به صورت طبیعی از دستگاه گوارش عبور می کند. اما اگر کودک دچار خفگی یا درد شکم شد، نیاز به مراجعه به پزشک است.
در مورد مراقبت های بعد از افتادن دندان شیری وب سایت colgate موارد زیر را پیشنهاد داده است:
- Feed your child cold, soft foods, and avoid crunchy or chewy foods that could hurt the tender gums.
- Give them a children’s over-the-counter pain relief medication appropriate for their age.
- Place a cold compress on the area to relieve inflammation or swelling.
- Make them a saltwater mouth rinse with a glass of warm water and a teaspoon of salt.
- Don’t neglect oral hygiene! Even though your child may not feel like brushing, oral bacteria will only make the problem worse.
- به کودک خود غذاهای سرد و نرم بدهید و از خوردن غذاهای ترد یا جویدنی که می توانند به لثه های حساس آسیب بزنند، خودداری کنید.
- به آنها داروهای مسکن بدون نسخه کودکان مناسب سنشان بدهید.
- کمپرس سرد روی ناحیه مورد نظر قرار دهید تا التهاب یا تورم تسکین یابد.
- دهانشویه با آب نمک با یک لیوان آب گرم و یک قاشق چایخوری نمک برای آنها تهیه کنید.
- بهداشت دهان را نادیده نگیرید! حتی اگر کودک شما تمایلی به مسواک زدن نداشته باشد، باکتری های دهانی فقط مشکل را بدتر می کنند.
نتیجه گیری در مورد مراکز دندانپزشکی کودکان در مشهد
همانطور که در این مقاله بررسی شد، افتادن دندان شیری فرآیندی کاملاً طبیعی و بخشی از رشد کودک است که نیازمند توجه و مراقبت والدین است. در شهر مشهد، مراکز دندانپزشکی متعددی با کادر متخصص و مجرب آماده ارائه خدمات تخصصی به کودکان هستند تا این مرحله را برای آن ها آسان تر و بدون استرس کنند. از مشاوره در مورد زمان افتادن دندان شیری و ترتیب افتادن دندان ها گرفته تا مدیریت دندان شیری لق و در صورت لزوم، کشیدن دندان شیری، این مراکز نقش حیاتی در حفظ سلامت دهان و دندان کودکان ایفا می کنند. با انتخاب یک دندانپزشک ماهر و مراجعه منظم برای چکاپ های دوره ای، می توان از بروز مشکلات احتمالی جلوگیری کرده و به رشد صحیح دندان های دائمی کمک شایانی کرد. به منظور مشاهده این مراکز وارد وب سایت مشهد چی کجا به نشانی https://mashhadchikoja.ir/ شوید در نهایت، اهمیت مراقبت از دندان های شیری و همکاری با دندانپزشک متخصص برای سلامت دندان های کودکان، آینده ای روشن تر را برای لبخند آن ها تضمین خواهد کرد.
سوالات متداول برای افتادن دندان شیری چه باید کرد
برای افتادن دندان شیری چه باید کرد؟
بهترین کار این است که به دندان اجازه دهید به طور طبیعی بیفتد؛ کودک می تواند به آرامی با زبان یا دست تمیز آن را تکان دهد و از خوردن غذاهای سفت و ترد نیز می توان کمک گرفت.
کدام دندان ها شیری هستند و می افتند؟
دندان های پیشین (جلویی)، نیش و آسیاب های اول و دوم شیری هستند که بین سنین 6 تا 12 سالگی می افتند.
آیا همه ی دندان های شیری می افتند؟
بله، تمامی 20 دندان شیری به مرور زمان می افتند و جای خود را به دندان های دائمی می دهند.
چه زمانی باید نگران دیر افتادن دندان شیری باشیم؟
اگر تا سن ۷ سالگی هیچ دندانی نیفتاده است یا دندان دائمی در حال رویش است و دندان شیری هنوز سر جای خود باقی مانده، بهتر است به دندانپزشک کودک مراجعه شود.
آیا کشیدن دندان شیری لق دردناک است؟
فرآیند طبیعی افتادن دندان شیری معمولاً بدون درد است؛ اما اگر نیاز به کشیدن دندان شیری توسط دندانپزشک باشد، از بی حسی موضعی استفاده می شود تا کودک دردی احساس نکند.
افتادن دندان های شیری معمولاً با کدام دندان ها آغاز می شود؟
روند طبیعی افتادن دندان های شیری معمولاً از حدود ۶ سالگی و با لق شدن دندان های پیشین (جلویی) در فک پایین شروع می شود و به مرور به سایر دندان ها می رسد.
آیا دندان های شیری ریشه دارند؟
بله، دندان های شیری دارای ریشه هستند. در فرآیند طبیعی، با رشد دندان دائمی در زیر لثه، ریشه دندان شیری به مرور تحلیل رفته و جذب می شود تا دندان کاملاً لق شده و بیفتد.
عوارض کشیدن زودهنگام دندان شیری چیست؟
کشیدن دندان شیری پیش از موعد طبیعی می تواند فضای لازم برای رویش دندان دائمی را از بین برده و منجر به نامرتبی، کج شدن دندان های دائمی و نیاز به ارتودنسی در آینده شود.
در صورت رویش دندان دائمی پشت دندان شیری (دندان دو ردیفه) چه باید کرد؟
اگر دندان دائمی در حال رشد باشد اما دندان شیری هنوز نیفتاده باشد، باید به دندانپزشک کودکان مراجعه کنید. در این شرایط معمولاً برای جلوگیری از کج شدن دندان دائمی، دندان شیری توسط دندانپزشک کشیده می شود.
آیا خوردن خوراکی های سفت به افتادن سریع تر دندان لق کمک می کند؟
بله، گاز زدن و جویدن خوراکی های ترد و سفت مانند سیب، هویج خام یا نان تست می تواند به صورت طبیعی به لق شدن بیشتر و افتادن دندان شیری کمک کند، به شرطی که باعث ایجاد درد و فشار آزاردهنده برای کودک نشود.
اگر دندان شیری بسیار لق شده اما کنده نمی شود، چه کار کنیم؟
اگر با تکان دادن ملایم دندان (با انگشت تمیز یا گاز استریل) دندان جدا نشد، هرگز به آن زور وارد نکنید. بهترین اقدام این است که چند روز دیگر صبر کنید تا فرآیند طبیعی طی شده و دندان خودش بیفتد.
کمبود چه ویتامین هایی باعث دیر افتادن دندان های شیری می شود؟
تغذیه نقش مهمی در سلامت دهان و دندان دارد. کمبود مواد مغذی کلیدی از جمله کلسیم و ویتامین D می تواند یکی از دلایل تأخیر در افتادن دندان های شیری و کند شدن روند رشد دندان های دائمی باشد.
آیا کشیدن دندان شیری توسط دندانپزشک درد دارد؟
خیر، در مواردی که به دلیل عفونت شدید یا آسیب دیدگی نیاز به کشیدن دندان شیری باشد، دندانپزشک متخصص کودکان این کار را با استفاده از بی حسی موضعی و کاملاً بدون درد انجام می دهد.
اگر دندان شیری بر اثر زمین خوردن یا ضربه بشکند، چه اقدامی لازم است؟
در صورتی که دندان شیری کودک بر اثر ضربه شدید دچار آسیب جدی یا شکستگی شود و امکان ترمیم آن توسط دندانپزشک وجود نداشته باشد، برای جلوگیری از عفونت و آسیب به دندان دائمی زیرین، دندان کشیده می شود.
مکانیزم طبیعی بدن برای افتادن دندان شیری چگونه عمل می کند؟
بدن این فرآیند را به صورت خودکار مدیریت می کند؛ به این شکل که دندان دائمی در حال رشد مانند یک محرک عمل کرده و با فشار به ریشه دندان شیری، باعث تحلیل رفتن آن می شود تا در نهایت دندان شیری بدون ریشه و با کمترین خونریزی بیفتد.



من واسه پسرم همیشه از همین روش هویج و سیب دادن استفاده میکنم و واقعا معجزه میکنه چون هم بچه دردش نمیاد هم خیلی راحت و طبیعی دندونش میفته.
من واسه پسرم همیشه از همین روش هویج و سیب دادن استفاده میکنم و واقعا معجزه میکنه چون هم بچه دردش نمیاد هم خیلی راحت و طبیعی دندونش میفته.
دختر من 8 سالشه ولی هنوز دندونهای جلوش لق نشدن و خیلی نگران بودم ولی با خوندن جدول زمان بندی شما یکم خیالم راحت تر شد.