مکمل مایع طیور؛ راهکاری برای سلامت روده، تقویت ایمنی و بهبود عملکرد گله
چرا دو گله با جیره غذایی مشابه، نتایج یکسانی در وزن گیری، تولید تخم مرغ یا ضریب تبدیل خوراک ندارند؟ پاسخ را همیشه نباید در مقدار دان مصرفی جست وجو کرد. شرایط دستگاه گوارش، تعادل جمعیت میکروبی روده، فشار ناشی از مایکوتوکسین ها و توان سیستم ایمنی، بر میزان استفاده پرنده از مواد مغذی اثر می گذارند. اگر روده نتواند خوراک را به درستی هضم و جذب کند، بخشی از هزینه جیره به صورت دفع دان، رطوبت بستر، افت رشد یا کاهش تولید از دست می رود.
این شرایط در گله های گوشتی با افزایش ضریب تبدیل و عقب ماندن از برنامه وزن گیری دیده می شود. در مرغ تخم گذار و مرغ مادر نیز اختلال در جذب مواد مغذی می تواند حفظ شرایط بدنی، تولید تخم مرغ و کیفیت پوسته را دشوار کند. به همین دلیل، مکمل طیور باید با توجه به فرمول، نوع گله و مشکل موجود در فارم انتخاب شود؛ یک ترکیب عمومی ویتامینه الزاماً پاسخ مناسبی برای تمام مشکلات نیست.
یکی از محصولات طراحی شده برای حمایت از عملکرد گوارشی و ایمنی پرندگان، مکمل مایع پری ویتا از شرکت داروسازی کاوش بایوتک است. این محصول براساس اجزای جداره سلولی مخمر، مانان الیگوساکارید، بتاگلوکان، نوکلئوتیدهای آزاد، آمینواسیدها و ویتامین های گروه B فرموله شده و می تواند در برنامه تغذیه ای گله های گوشتی، تخم گذار و مادر مورد استفاده قرار گیرد.
سلامت روده طیور چگونه ضریب تبدیل غذایی و وزن گیری را تغییر می دهد؟
دستگاه گوارش طیور باید در مدت زمان کوتاهی حجم زیادی از خوراک را هضم کند. در جوجه گوشتی که سرعت رشد بالاست، هر اختلال گوارشی می تواند خیلی زود خود را به شکل کاهش وزن گیری، افزایش ضریب تبدیل غذایی، اختلاف وزن میان پرندگان و دفع خوراک هضم نشده نشان دهد. حتی بهترین جیره نیز زمانی نتیجه مطلوبی ندارد که سطح جذب روده یا تعادل میکروبی دستگاه گوارش آسیب دیده باشد.
بخشی از عملکرد روده به جمعیت باکتری های مفید وابسته است. باکتری هایی مانند لاکتوباسیلوس و بیفیدوباکتریوم در حفظ محیط متعادل دستگاه گوارش نقش دارند. زمانی که این تعادل بر اثر تغییر جیره، استرس، کیفیت نامناسب آب، تراکم بالا یا عوامل بیماری زا برهم بخورد، باکتری های نامطلوب فرصت بیشتری برای رشد پیدا می کنند. پیامد آن می تواند التهاب مخاط، کاهش جذب مواد مغذی و افزایش رطوبت مدفوع باشد.
اجزای جداره سلولی مخمر موجود در مکمل های تخصصی طیور، محیط روده را برای فعالیت جمعیت های میکروبی مفید آماده می کنند. مانان الیگوساکارید نیز می تواند به برخی باکتری های نامطلوب متصل شود و احتمال چسبیدن آن ها به دیواره روده را کاهش دهد. این عملکرد به معنای درمان عفونت باکتریایی نیست، اما می تواند از تعادل میکروفلورای دستگاه گوارش حمایت کند و فشار واردشده بر روده را کاهش دهد.
بهبود هضم و جذب ممکن است مقدار مواد مغذی دفع شده را کمتر کند. در چنین شرایطی، میزان رطوبت بستر و تولید گاز آمونیاک نیز می تواند کاهش پیدا کند. بستر خشک تر، شرایط مناسب تری برای سلامت پا، پوست و دستگاه تنفسی جوجه فراهم می کند و مدیریت سالن را آسان تر می سازد.
وجود آمینواسیدهایی مانند لیزین، متیونین، آرژینین، ترئونین، لوسین و والین در فرمول پری ویتا نیز می تواند مکمل برنامه تغذیه ای پرنده باشد. این ترکیبات در رشد بافت ها، ساخت پروتئین و حفظ عملکرد طبیعی بدن مشارکت دارند. البته مکمل نباید جایگزین جیره متعادل شود؛ بلکه باید کمبودها و فشارهای دوره پرورش را در کنار یک برنامه تغذیه ای حساب شده پوشش دهد.
بتاگلوکان و مانان الیگوساکارید چگونه به تقویت سیستم ایمنی طیور کمک می کنند؟
روده یکی از مهم ترین محل های ارتباط بدن پرنده با محیط بیرون است. خوراک، آب، عوامل بیماری زا و ترکیبات نامطلوب همگی از این مسیر وارد بدن می شوند. به همین دلیل، سلامت دستگاه گوارش و عملکرد سیستم ایمنی کاملاً به یکدیگر وابسته اند. آسیب به مخاط روده یا رشد بیش از اندازه باکتری های نامطلوب، بخش بیشتری از توان ایمنی و انرژی پرنده را درگیر می کند.
بتاگلوکان یکی از اجزای شناخته شده جداره سلولی مخمر است. این ترکیب با گیرنده های موجود روی برخی سلول های ایمنی ارتباط برقرار می کند و می تواند فعالیت سلول های فاگوسیتوز را تحریک کند. فاگوسیت ها در شناسایی و حذف عوامل بیگانه نقش دارند. به همین دلیل، استفاده از بتاگلوکان در مکمل طیور می تواند برای حمایت از پاسخ ایمنی گله، به خصوص در دوره های پرتنش، مورد توجه قرار گیرد.
مانان الیگوساکارید یا MOS نیز از چند مسیر بر وضعیت روده اثر می گذارد. این ترکیب می تواند محل اتصال برخی عوامل نامطلوب را اشغال کند، به حفظ باکتری های مفید کمک کند و فشار میکروبی دستگاه گوارش را کاهش دهد. پری ویتا براساس آنالیز درج شده برای محصول، حاوی ۳ درصد مانان الیگوساکارید و ۵ درصد بتاگلوکان است؛ ترکیبی که هم زمان سلامت روده و پاسخ ایمنی پرنده را هدف قرار می دهد.
یکی دیگر از کاربردهای اجزای جداره مخمر، کمک به جذب بعضی مایکوتوکسین هاست. مایکوتوکسین ها ممکن است از طریق غلات و مواد اولیه آلوده وارد جیره شوند و بسته به نوع و مقدارشان، کاهش مصرف خوراک، افت رشد، اختلال ایمنی یا کاهش تولید ایجاد کنند. وجود ترکیبات جاذب می تواند بخشی از برنامه مدیریت این خطر باشد؛ با این حال، آزمایش مواد اولیه، نگهداری صحیح خوراک و استفاده از برنامه تخصصی کنترل مایکوتوکسین همچنان ضروری است.
ویتامین های B1، B2، B3، B5 و B6 موجود در این مکمل نیز در متابولیسم انرژی و عملکرد طبیعی سیستم عصبی مشارکت دارند. در دوره هایی که پرنده با استرس، تغییر جیره یا رشد سریع روبه رو است، تأمین مناسب این ویتامین ها اهمیت بیشتری پیدا می کند. سلنیوم و کروم آلی موجود در فرمول نیز به دلیل فراهمی زیستی مناسب، می توانند در برنامه تغذیه ای گله های پربازده مورد توجه قرار گیرند.
نوکلئوتیدهای آزاد بخش دیگری از فرمول پری ویتا هستند. سلول های بدن برای تکثیر و بازسازی به نوکلئوتیدها نیاز دارند و این نیاز در پرندگان جوان، بافت های در حال رشد و دوره های بازسازی بیشتر می شود. تأمین نوکلئوتیدهای آماده می تواند از رشد و نوسازی سلولی حمایت کند، به ویژه در روزهای ابتدایی پرورش که دستگاه گوارش جوجه هنوز در حال تکامل است.
مزایای مکمل مایع طیور برای مرغ گوشتی، تخم گذار و مرغ مادر چیست؟
در مرغ گوشتی، هدف اصلی از مصرف مکمل مایع طیور، حمایت از رشد یکنواخت، سلامت روده و استفاده بهتر از خوراک است. جوجه هایی که از برنامه وزن گیری عقب می مانند، دفع دان دارند یا با بستر مرطوب روبه رو هستند، باید از نظر کیفیت جیره، سلامت گوارش، آب مصرفی و فشار بیماری بررسی شوند. مکمل حاوی اجزای مخمر، آمینواسید و ویتامین های گروه B می تواند در کنار اصلاح این عوامل به بازگشت گله به مسیر طبیعی رشد کمک کند.
در روزهای ابتدایی دوره، توسعه دستگاه گوارش و سازگاری با دان اهمیت زیادی دارد. نوکلئوتیدهای آزاد، آمینواسیدها و اجزای جداره مخمر می توانند برای حمایت از رشد پرنده جوان مورد استفاده قرار گیرند. در میانه و پایان دوره نیز تراکم، مصرف بالای خوراک و افزایش تولید حرارت، فشار بیشتری بر گله وارد می کند. در این مرحله، حفظ تعادل میکروبی روده و پشتیبانی از سیستم ایمنی می تواند به کنترل افت عملکرد کمک کند.
در مرغ تخم گذار، هدف فقط افزایش تعداد تخم مرغ نیست. پرنده باید بتواند در یک دوره طولانی، مواد مغذی موردنیاز برای تولید، حفظ شرایط بدنی و ساخت پوسته را از جیره دریافت کند. اختلال گوارشی یا کاهش مصرف خوراک ممکن است به افت تولید و کاهش کیفیت تخم مرغ منجر شود. بهبود وضعیت روده، تأمین آمینواسیدهای ضروری و وجود کلسیم در فرمول مکمل می تواند از عملکرد تولیدی گله حمایت کند.
برای مرغ مادر نیز سلامت روده با حفظ وزن استاندارد، کیفیت تخم مرغ و آمادگی تولیدی ارتباط دارد. گله مادر باید براساس منحنی وزن، میزان یکنواختی، وضعیت مرغ و خروس، باروری و کیفیت پوسته به صورت مستمر پایش شود. مکمل مایع می تواند برای حمایت از جذب مواد مغذی و کاهش فشارهای تغذیه ای استفاده شود، اما به تنهایی تضمین کننده افزایش باروری یا درصد جوجه درآوری نیست.
مایع بودن محصول، امکان توزیع آن از طریق آب آشامیدنی را فراهم می کند. این روش در شرایطی که مصرف خوراک کاهش یافته یا لازم است مکمل در مدت کوتاهی در اختیار تعداد زیادی پرنده قرار گیرد، مزیت اجرایی دارد. مقدار درج شده در راهنمای محصول برای طیور، ۵۰۰ سی سی در هزار لیتر آب است؛ بااین حال، زمان و مدت استفاده باید متناسب با سن، نوع گله، کیفیت آب و نظر دامپزشک یا متخصص تغذیه تعیین شود.
مصرف مکمل در زمان بروز علائم بیماری نباید جایگزین تشخیص دقیق شود. افزایش تلفات، اسهال، افت شدید تولید، دفع دان یا کاهش ناگهانی مصرف خوراک ممکن است دلایل عفونی، تغذیه ای یا مدیریتی داشته باشد. در چنین شرایطی، مکمل فقط نقش حمایتی دارد و درمان باید براساس نتیجه معاینه، کالبدگشایی و آزمایش انجام شود.
نتیجه گیری
انتخاب مکمل تقویتی طیور باید براساس نشانه های واقعی گله انجام شود. افت وزن گیری، ضریب تبدیل نامناسب، کاهش یکنواختی، بستر مرطوب، افزایش آمونیاک سالن، فشار مایکوتوکسین و ضعف گله در دوره های پرتنش از مواردی هستند که بررسی سلامت روده را ضروری می کنند. در گله های تخم گذار و مرغ مادر نیز کاهش تولید، افت کیفیت پوسته و نامناسب شدن شرایط بدنی می تواند با مشکلات تغذیه ای یا گوارشی ارتباط داشته باشد.
پری ویتا با ترکیبی از اجزای جداره سلولی مخمر، مانان الیگوساکارید، بتاگلوکان، نوکلئوتیدهای آزاد، آمینواسیدها و ویتامین های گروه B، چند نیاز مرتبط با رشد، گوارش و ایمنی پرنده را پوشش می دهد. این فرمول می تواند برای جوجه گوشتی، مرغ تخم گذار و مرغ مادر مورد استفاده قرار گیرد، مشروط بر اینکه مقدار مصرف و زمان بندی آن با برنامه پرورش هماهنگ باشد.
نتیجه مطلوب زمانی به دست می آید که مصرف مکمل در کنار جیره متعادل، آب سالم، تهویه مناسب، کنترل تراکم، مدیریت بستر و برنامه امنیت زیستی قرار بگیرد. هیچ مکملی نمی تواند ضعف شدید مدیریت فارم یا بیماری درمان نشده را جبران کند. اگر وضعیت گله به درستی ارزیابی شود، استفاده هدفمند از مکمل مایع طیور می تواند به حفظ سلامت روده، تقویت سیستم ایمنی، جذب بهتر مواد مغذی و دستیابی به عملکرد باثبات تر کمک کند.
منبع : https://kavoshbiotech.ir
